This page is currently only available in Dutch. If you need more information about this page, please contact us. Het ZorgSTEM-traject is opgebouwd volgens de principes van mensgericht ontwerpen. Elke fase wordt ondersteund door een selectie van methodieken en tools die je naar eigen inzicht kunt inzetten, afgestemd op de doelgroep en context. Deze roadmap geeft je een helder beeld van de stappen binnen dit intensief leertraject. Dag 1 - Teams-up & focus zorguitdaging Dag 2 - Bedenken van ideeën Dag 3 & 4 - Prototypen: ideeën tastbaar maken Dag 5: Pitchen Dag 1 - Teams-up & focus zorguitdaging KORTE INTRO: BOOTCAMPTijdens het bootcamp daag je leerlingen uit om te denken en handelen als ontwerpers. Omdat dit voor velen nieuw is en hen regelmatig uit hun comfortzone haalt, is een heldere introductie cruciaal. Licht kort het doel en de opbouw van de week toe. Peil ook naar hun verwachtingen: wat verstaan ze onder een bootcamp? Wat hopen ze te leren?Introduceer daarna het centrale thema: zorginnovatie. Wat weten ze hier al over? Waarom is het belangrijk dat zorgprofessionals hiermee aan de slag gaan? Zo creëer je meteen betrokkenheid en relevantie.TEAMS-UPVia het Selfie-CV staan leerlingen stil bij hun talenten. Teamleiders worden geselecteerd via een interactieve vragenronde en stellen op basis van de CV’s en het selectiesjabloon een complementair team samen. Hoe doordachter de samenstelling, hoe groter de kans op sterke samenwerking en een innovatief eindresultaat.ZORGUITDAGINGVooraleer ze oplossingsgericht kunnen denken, is het belangrijk om een concrete focus op de zorguitdaging te bepalen en deze zo goed mogelijk te begrijpen. In deze fase zijn de leerlingen de ‘onderzoekers’: ze stellen de opdracht in vraag en willen zo veel mogelijk te weten komen over de uitdaging. Om hen hierbij houvast en structuur te bieden, worden diverse technieken aangeboden (zoals persona, a day in the life, empathy mapping). Daarna worden de leerlingen uitgedaagd om een nieuwe zorguitdaging te formuleren, gebaseerd op de geselecteerde items uit de templates.FEEDBACK ROULETTEAls afronding van dag 1 licht één teamlid tijdens de feedbackronde de zorguitdaging, probleemfiche en eisenlijst toe aan een andere groep of leerkracht. Die geven met een kritische blik feedback via een post-it, waarna de teams terug samenkomen om de opmerkingen te bespreken en hun documenten waar nodig aan te passen — een krachtig leermoment waarin luisteren, reflecteren en bijsturen centraal staan. Dag 2 - Bedenken van ideeën INTRONu de leerlingen een duidelijk beeld hebben van de zorguitdaging en het bijhorend eisenpakket, kunnen ze de zoektocht naar een innovatieve oplossing aanvatten. In deze fase staat ‘creativiteit’ centraal. Vooraleer we starten zoomen we kort in op het begrip ‘creativiteit’ en de manier waarop creativiteit gestimuleerd kan worden.IDEEËN GENERERENIn deze fase draait alles om vrij en oordeelloos denken: kwantiteit boven kwaliteit. Leerlingen kiezen minstens twee creatieve technieken (zoals alter ego, conceptual blending, escape thinking of 6-3-5 brainsketching) om zo veel mogelijk ideeën te bedenken. Geen idee is te gek — van absurd tot briljant, alles mag.IDEEËN SELECTERENTijd om de ruwe diamanten te vinden: welk idee biedt de beste oplossing voor de uitdaging? Leerlingen beoordelen hun ideeën kritisch aan de hand van hun eisenpakket. Bij veel ideeën helpt een voorselectie met sticky dots. Ze gebruiken hiervoor technieken zoals de COCD-box, forced ranking of decision matrix.BENCHMARKINGVoordat leerlingen hun idee verfijnen, onderzoeken en beoordelen ze eerst bestaande oplossingen via benchmarking. Ze zoeken individueel naar gelijkaardige oplossingen, noteren voor- en nadelen en bronnen, en clusteren deze inzichten vervolgens in een ‘Radarplot’-template. Zo krijgen ze nieuwe inzichten die hen helpen een concreet en passend idee te ontwikkelen voor de zorguitdaging.IDEECOMMUNICATIENu de leerlingen een concrete oplossing voor de zorguitdaging hebben, is het de kunst om ook anderen (de docenten, studiegenoten, de man in de straat....) te overtuigen van de meerwaarde. Ook hier kunnen de leerlingen kiezen uit diverse technieken: storyboard, ideefiche, is/is not.FEEDBACK ROULETTEVanuit elk team blijft één leerling aan tafel om de oplossing kort toe te lichten aan andere teams en leerkrachten. Deze luisteren kritisch mee en noteren minstens één bedenking of aanvulling op een post-it, begeleid door de ‘Kiss factor’-template. Dag 3 & 4 - Prototypen: ideeën tastbaar maken KENNISMAKING FABLAB / MAKERSPACELeerlingen ontdekken wat een Fablab en Makerspace zijn—innovatieve plekken die creativiteit, samenwerking en praktisch leren stimuleren. Door zelf te ervaren wat er mogelijk is, krijgen leerlingen inspiratie en vertrouwen om hun zorgoplossingen concreet vorm te geven en te testen binnen een realistische, professionele omgeving.WORKSHOP: PROTOTYPEN VOOR NIET-ONTWERPERSPrototypen is een snelle en goedkope manier om ideeën tastbaar te maken. Tijdens de workshop ‘prototypen voor niet-ontwerpers’ experimenteren leerlingen in teams met materialen en gereedschappen en ontdekken ze de mogelijkheden en beperkingen. Ze maken hiervoor gebruik van de Makercorner, een mobiel Fablab ontwikkeld binnen het D4E1-lab, dat een eenvoudige, mobiele maakplek biedt voor het snel bouwen van prototypes.PROTOTYPENLeerlingen bespreken in team hoe ze hun oplossing visueel gaan vormgeven: welke materialen ze nodig hebben en wie daarvoor zorgt, ondersteund door de ‘Prototyping en testing plan’-template. In creatieve praktijkruimtes werken ze zelfstandig, documenteren hun proces en evalueren kritisch of het prototype voldoet aan de wensen van de zorgvrager. Ze doorbreken de ‘first time right’-mythe en leren via experimenteren, testen, falen en itereren hun oplossing stap voor stap te verbeteren. Begeleiders stimuleren hen om te reflecteren, bij te sturen en opnieuw te beginnen.SPEEDDATES MET EXPERTENTussentijds worden de prototypes getest en beoordeeld door experts en begeleidende leerkrachten, ondersteund door de template ‘Plusses, Potentials en Concerns’. Indien mogelijk komt ook de zorgvrager of probleemeigenaar langs om het prototype uit te proberen en feedback te geven, ondersteund door de template ‘Feedbackronde’. De leerlingen verwerken deze feedback in hun iteratieve ontwerpproces. Dag 5: Pitchen WORKSHOP PITCHENIn een speelse workshop leren leerlingen hoe je een idee overtuigend overbrengt. Ze ontdekken de bouwstenen van een goede pitch en oefenen die meteen door een banaal voorwerp – zoals een rietje of paperclip – creatief te ‘verkopen’. In kleine groepjes pitchen ze, krijgen feedback en bouwen zo zelfvertrouwen op in een veilige setting.VOORBEREIDEN PITCHLeerlingen werken aan een krachtige pitch waarin ze hun zorguitdaging en oplossing helder en overtuigend presenteren. Ze oefenen impactvol spreken, leren omgaan met zenuwen en verwerken feedback. Oefenpitches worden opgenomen zodat ze zichzelf kritisch kunnen bekijken en met meer vertrouwen toewerken naar het toonmoment.PITCHDe laatste stap van het bootcamp: met trots en overtuiging pitchen leerlingen hun zorgoplossing voor het werkveld, ouders en leerkrachten — de intense week sluiten we feestelijk af met een hapje en een drankje. Zelf aan de slag Wil je dit traject uitrollen binnen jouw school?Inspiratiegids & bijhorende templates kunnen gratis aangevraagd worden via mail: annelies.depaepe@howest.be. Tijdens deze studiedag maakt de cluster 'Mens & Welzijn' de vertaalslag van theorie naar inspirerende en haalbare vormen van onderzoekend en probleemoplossend leren, gebaseerd op praktijkvoorbeelden uit het hoger onderwijs en het ZorgSTEM-project. Tijdens deze studiedag krijgen jullie de kans om over de muur van het hoger onderwijs heen te kijken en te ontdekken hoe onderzoekend en ontwerpend leren wordt toegepast binnen opleidingen zoals Sociale Readaptatiewetenschappen, Sociaal Werk en Ergotherapie.Naast heel wat inspirerende voorbeelden en concrete inzichten, krijg je ook heel wat praktische handvaten waarmee je meteen aan de slag kunt in je klas. Tot de 27ste? Vorige pagina ZorgSTEM