Expertinterview Gert Linthout

Van koffie tot columns

Gert staat mee aan het roer van ‘Ray & Jules’, een impactbedrijf dat koffie op een milieuvriendelijke manier brandt, zonder fossiele brandstoffen. Met dit verhaal nam hij de prijs Radicale Vernieuwer van de Sociale Innovatiefabriek in ontvangst, en ook voor Mic Mac Minuscule dat zijn vrouw Jona en hij samen besturen. Als ondernemerskoppel kennen ze dus niet alleen de uitdagingen van ondernemen, maar ook de kunst om deze een plek te geven binnen hun relatie en gezin.

Daarnaast schrijft Gert sinds recent columns voor Trends en denkt hij ook na over een boek (‘Ik ben de druppel in een oceaan’), om collega’s ondernemers te inspireren. Daarin wil hij ingaan op de rol als ondernemer in het grotere geheel; op het belang van bescheiden te blijven, zonder de eigen waarde te minimaliseren, met oog voor de bredere maatschappelijke context.

Eén van zijn recente columns draait rond de paradox ‘stilstaan is vooruitgaan’; een visie die je niet direct aan Gert zou koppelen. Voor iemand die houdt van beweging en creatie, zelfs ook woont in een huis dat continu vloeit, en amper rechte muren heeft, lijkt dat tegenstrijdig. Toch geeft het bewust kiezen voor minder werken hem net meer helderheid en balans. “Je kan áltijd meer werken, maar harder werken betekent niet altijd meer gedaan krijgen.”

Daarom werkt hij samen met zijn partner bewust vier dagen per week, en houden ze één dag voor eigen projecten en vrije tijd. Een insteek die, op het moment dat ze nog geen kinderen hadden, op weerstand botste in hun relatie: “Zonder kinderen hoort dat toch niet?”. Dit illustreert hoe individuele keuzes over balans - hoe overtuigend en diepgeworteld ook – nog steeds getoetst en sterk begrensd worden door sociale druk en maatschappelijke verwachtingen.

Reflecteren in de natuur

Al tien jaar trekt Gert twee keer per jaar met zijn vaste vriendengroep de natuur in om te reflecteren. Onlangs maakte hij een tijdslijn van de afgelopen tien jaar en realiseerde zich dat hij het 6 à 7 jaar erg zwaar heeft gehad, met periodes die moeilijk vol te houden waren. Ondanks zijn bewuste aandacht voor balans, bleek de combinatie van ondernemen en persoonlijke uitdagingen (een verbouwing, gezondheidsproblemen, …), gedurende meer dan de helft van de tijd erg belastend.

Die ervaring maakt dat hij nu bewuster reserves inbouwt. “Plan voor datgene wat je niet kan plannen, waar je geen vat op hebt en dat ‘gewoon’ op je pad komt. Permanent doorgaan is niet vol te houden, en ook niet duurzaam.”

Ondernemen is niet werken

Voor Gert voelt ondernemen niet als werken; hij haalt plezier uit wat hij doet, juist omdat hij kan doen wat hij graag doet. Voor hem draait het vooral om autonomie, creativiteit en persoonlijke groei; aspecten die trouwens niet strikt vasthangen aan ondernemerschap, maar ook als werknemer te vinden zijn, mits de juiste omgeving. Toch waakt Gert ook streng over zijn werkgeluk, en staat hij er allesbehalve passief in. Taken die hij niet graag doet, besteedt hij uit of laat hij ‘simpelweg’ vallen. “Ik heb geen moeite om fouten te maken, mijn eigen onvolmaaktheden te erkennen of te erkennen dat anderen beter zijn. Helemaal niet.” Dit zelfinzicht versterkt niet alleen zijn eigen gevoel van werkgeluk, maar ook zijn onderneming in het geheel, door ruimte te geven aan mensen met meer expertise, nieuwe inzichten en complementaire talenten. Los van het feit dat er deels eigenbelang in schuilt, gelooft hij dat geen enkel werk meer dan “20% shit” zou mogen bevatten. Routine en stabiliteit ondermijnen zijn focus; liever een rollercoaster met enkele straffe en onverwachte loops, dan een rustig en voorspelbaar ritje, ook al gaat dit soms gepaard met pijn.

Kantelpunten en groeipijnen

Ondernemen verloopt nooit vlekkeloos. ‘Groeipijnen’ horen erbij; aanwervingen die mislopen, de markt die tegenvalt, … . De context is niet evident en als ondernemer draag je de eindverantwoordelijkheid. Groeipijnen horen erbij en moeten kunnen, afhankelijk van de dosering en de duur.

Het verhaal van Mic Mac Minscule illustreert dit treffend. In amper zes maanden groeide het team van twee naar tien medewerkers, veel sneller dan de organisatie aankon; het gevoel van een gigantische vloedgolf die bleef stegen en waarin ze bijna kopje onder gingen.

Het concept was doordacht, maar de werking stond nog op losse schroeven, was nog niet genoeg onderbouwd. Het klassieke beeld van ondernemen als een raket die explosief de lucht in schiet, wordt vaak als exemplarisch gezien. Toch brengt deze aanpak enorme druk en spanningen met zich mee, met het risico op een pijnlijke, harde landing.

Als ondernemer legt hij zelf liever de focus op wat tussenin gebeurt, en ziet hij de grote sprong eerder als een gevolg, dan een louter streefdoel. Het is belangrijk om de focus niet uitsluitend op het eindresultaat te leggen, maar oog te hebben voor alles wat onderweg gebeurt. Net in dat tussengebied liggen veel kansen en inspiratie tot groei en impact. Zoals bij koffie; traag branden geeft de rijkste smaak.

De blinde vlek van impactondernemen

Impactondernemers starten vaak vanuit een inhoudelijk vraagstuk en persoonlijke overtuiging; minder vanuit commerciële motivatie of skills. Alleen idealen of een puur ‘purpose-verhaal’ verkopen niet altijd. Zoals Gert stelt: “Ik ben een echte dessertman en ik eet meestal vegetarisch, maar zet op een menukaart geen ‘vegetarische chocoladetaart’. Wel ‘smeuige chocoladetaart met rood fruit’. Het moet aantrekkelijk klinken en een beeld geven van volle smaak, daarom eet ik een dessert” De markt mag niet genegeerd worden; iets wat impactondernemers soms over het hoofd zien. Sociaal ondernemen vraagt om een balans tussen aandacht voor het financiële en een bedrijfsvoering die het impactdoel niet voorbijschiet. Gert voelt zich het meest op zijn plek wanneer het economische model en het impactdoel elkaar versterken. Tegelijk erkent hij de kwetsbaarheid van impactondernemen: het is een voortdurend spel tussen idealen en realiteit. Het neoliberale beeld dat de maatschappelijke impact van ondernemen gelijkstelt aan winst, schiet in dat opzicht sterk te kort voor hem.

Samen ondernemen

Bijzonder is dat Gert bij Ray & Jules, samenwerkt met één van zijn beste vrienden, én met zijn vrouw aan Mic Mac Miniscule. Dat is verrijkend, maar zeker ook uitdagend. Het voordeel is dat je dezelfde waarden deelt, op een sterke visie en vertrouwen bouwt, maar ook risico’s deelt (zeker financieel, met kans op een volledige up of down) en je dus grenzen moet trekken. “De sofa mag zich niet enkel vullen met werk” Het is belangrijk om tijdens de werktijd – ook al gaat het slechts om 2 mensen in een team - alles uit te spreken, en niet voor evident te nemen; rollen, processen en verwachtingen. Dat helpt niet alleen de relatie, maar ook de verdere groei van een onderneming; wie welke taken kan opnemen.

Advies voor starters

Voor beginnende ondernemers geeft Gert volgende 4 adviezen:

Omring je met een netwerk. Veel starters denken dat hun problemen uniek zijn, maar 80% worstelt met hetzelfde. Een netwerk geeft kennis en het gevoel er niet alleen voor de staan. De helft van zijn succes vandaag schrijft hij toe aan de kennis en de inspiratie die hij uit het netwerken heeft gehaald.
Lees ‘The Lean Startup’ van Eric Ries; voor Gert, die niet houdt van lectuur met ‘standaardrichtlijnen’, dé bijbel voor elke starter.
Doe het niet alleen. Laat je begeleiden, zoek advies en stel je open.
Scheid persoon en rol. Identificeer je niet volledig met je onderneming; zo behoud je vrijheid en regie. “Identificeer jezelf niet volledig met je onderneming, anders loop je het risico later gevangen te zitten”

Interview met Gert Linthout, di 9.09.2025