If you need more information about this page, please contact us.
Lead like a coach: investeer in je mensen en luister écht naar hen. Volgens Paul Van Den Bosch vormen duurzaam leiderschap, individuele ontwikkeling en een menselijke aanpak de sleutel tot goed ondernemerschap.
Lead like a coach: investeer en luister naar je mensen
Paul Van Den Bosch heeft in zijn indrukwekkende carrière als topsportcoach meer dan 30 jaar ervaring opgebouwd, waarin hij met topatleten werkte die wereld- en Europese titels behaalden in verschillende sportdisciplines. Als executive coach richt hij zich op het verbeteren van leadership- en coachingskills, zowel op individueel als teamniveau. In 2009 richtte hij samen met Bob Verbeeck (GOLAZO Sports) het succesvolle Energy Lab op.
Paul combineert zijn ervaring uit de sport- en bedrijfswereld en legt in dit expertinterview de link tussen de succesprincipes uit de topsport en het ondernemerschap.
Ondernemen is geen topsport
Paul begint zijn verhaal met de uitspraak: "Ondernemen is geen topsport." In topsport draait alles om het maximale eruit halen, het uiterste uit jezelf persen. Als ondernemen een vorm van topsport zou zijn, zouden er maar weinig topbedrijven overblijven. Bedrijven streven wel naar een constant niveau, maar het is niet nodig om altijd de allerbeste te zijn. Net zoals er in tennis maar een paar echte toppers zijn, zijn er in de ondernemerswereld ook veel 'recreanten'. Het is geen pure topsport, maar er zijn wel degelijk werkwijzen die vanuit de topsport naar het ondernemerschap kunnen worden vertaald, zoals het goed voor jezelf zorgen – zonder je lichaam tot het uiterste te drijven.
Wellbeing programma’s zijn doekjes tegen het bloeden
De werkdruk in bedrijven is hoog en vaak opgelegd vanuit de top: deadlines en cijfers moeten gehaald worden. Dit heeft zijn effect op medewerkers, die het uiteindelijk niet meer zien zitten, uitvallen, of enorme stress ervaren. Bedrijven reageren met wellbeing-programma’s die vaak van onderaf geïnitieerd worden. Het resultaat? Medewerkers worden misschien stressbestendiger, maar absenteïsme en personeelsverloop blijven hoog. De oplossing ligt niet in symptoombestrijding, maar in het aanpakken van de werkelijke oorzaak en de fundamenten.
Volgens Paul moet er vooral van bovenaf verandering komen. Hoe ga je als bedrijf om met je mensen? Het is belangrijk om een balans te vinden tussen top-down en bottom-up. Het begint bij echt luisteren naar je mensen, het opsporen van de werkelijke oorzaken van problemen en daar oplossingen voor aanbieden. Dit is vergelijkbaar met de geneeskunde: in plaats van alleen symptomen te behandelen, zou men preventief moeten werken. In België gaat slechts 3% van de mensen naar preventieve zorg, maar die aanpak is essentieel voor duurzame veranderingen.
Het is belangrijk om als management in te investeren in je mensen, door een echte dialoog aan te gaan en de problemen daadwerkelijk aan te pakken. Dit kan door middel van metingen en scans, waarmee je inzicht krijgt in de behoeften van je medewerkers en daarop een actieplan baseert.
Lead like a coach
Ondernemers, bedrijfsleiders en managers moeten meer coaches worden. Dit is een proces dat tijd kost en niet in één of twee trainingen is opgelost. Het is een langdurige reis waarin je jezelf en je medewerkers continu ontwikkelt. De vraag die je jezelf elke dag zou moeten stellen is: "Wat heb ik vandaag gedaan om mijn mensen beter te maken?" Te vaak ligt de focus op cijfers en targets, maar het is veel belangrijker om te focussen op het proces – op de mensen die de doelen uiteindelijk moeten behalen. Net zoals in de topsport, waar coaches niet bezig zijn met de uitkomst van de volgende wedstrijd, maar met wat ze vandaag kunnen doen om beter te worden voor de toekomst.
In veel bedrijven wordt teambuilding als de oplossing voor samenwerking gepresenteerd, maar volgens Paul is dit slechts een oppervlakkige benadering. Om echte teamdynamiek te verbeteren, moet je eerst investeren in de ontwikkeling van de individuen in je team. Pas wanneer medewerkers op topniveau functioneren, kun je verwachten dat de teamprocessen verbeteren. Dit principe is duidelijk te zien in de sportgeschiedenis, bijvoorbeeld bij Michael Jordan, die door zijn individuele prestaties de teamcultuur van de Chicago Bulls veranderde.
Data is secundair, de human touch is belangrijk!
Dit principe van 'slim trainen' geldt niet alleen in de sport, maar ook in het ondernemerschap. In beide gevallen draait het om supercompensatie: het behalen van de beste resultaten komt pas als er voldoende herstel is. Medewerkers mogen best onder druk staan, maar ze moeten ook de tijd en middelen krijgen om te herstellen, zowel fysiek als mentaal, door bijvoorbeeld aandacht te besteden aan voeding, beweging en slaap.
In het digitale tijdperk hebben we veel data tot onze beschikking, maar volgens Paul mag dat nooit de menselijke benadering vervangen. Het is essentieel om te weten wat er echt speelt bij je mensen, hoe ze zich voelen en wat hun behoeften zijn. Het persoonlijke contact, het luisteren naar je mensen, is vaak veel belangrijker dan de cijfers. Data kan een houvast bieden, maar de echte verbeteringen komen door de menselijke benadering.
Leg de puzzel zelf, val niet terug in een ‘layback positie’
In plaats van afwachten, moet je proactief handelen en je eigen succes creëren. Zoals Thomas De Gendt in de Tour de France, die zijn koersen vaak wint door zelf aan te vallen, moet je in het bedrijfsleven ook niet wachten op veranderingen, maar zelf de leiding nemen en de richting bepalen.
In de topsport leeft men van feedback. Elke atleet hunkert naar feedback van zijn coach. Als een coach geen feedback geeft, verliest hij snel zijn geloofwaardigheid. Dit principe zou ook in het bedrijfsleven meer aandacht moeten krijgen. Het geven van constructieve feedback en het luisteren naar je medewerkers is essentieel voor hun groei en motivatie. We hebben allemaal behoefte aan verbinding, en feedback is een belangrijk middel om die verbinding te versterken.
Als het niet gaat zoals verwacht, wees dan niet te snel om met de vinger te wijzen. Het is belangrijk om je verantwoordelijkheid te nemen, ook bij een nederlaag. In topsport, maar ook in het bedrijfsleven, moet de focus liggen op het proces en niet op het resultaat. Samen winnen is mooi, maar samen leren van fouten is minstens zo belangrijk.
De handelswijzen uit ‘Lead like a coach’
Pak de oorzaak aan: luister naar wat er echt speelt en pak dit aan
Lead like a coach: focus op het proces, luister naar je mensen
Teamcoaching begint met individuele coaching: maak je individuele medewerkers sterker
Balans: Train hard, maar slim – zorg ook voor voldoende recuperatie
Blik vooruit: wacht niet af, neem de regie
Geef constructieve feedback
Niet met de vinger wijzen: focus op het proces en hoe je kunt verbeteren
Advies aan starters: "walk the talk"
Paul merkt op dat groei vaak belangrijker wordt geacht dan de medewerkers zelf. De nadruk ligt vaak te veel op cijfers, waardoor medewerkers onvoldoende ondersteuning krijgen en uiteindelijk verzuipen. Het is essentieel om, vooral in tijden van groei, voldoende aandacht te geven aan de mensen die de groei mogelijk maken.
Elke onderneming is anders, en er is geen 'one size fits all' oplossing. Het is belangrijk om te begrijpen wat er echt leeft in de onderneming en de specifieke behoeften van de medewerkers. Het gaat om het vinden van gerichte oplossingen die passen bij de unieke cultuur en situatie van de onderneming.
Coachen vergt ervaring. Het is een evolutie van trainer naar coach, waarbij je jezelf steeds verder ontwikkelt. Het ontwikkelen van leiderschapskwaliteiten kost tijd en is een continu proces. Als ondernemer of manager moet je jezelf voortdurend verbeteren, en daarbij is het belangrijk om het goede voorbeeld te geven. "Walk the talk" is daarbij essentieel.
Verslag geschreven door praktijkonderzoeker Matthias Franchoo – © 2025 StartUpWellbeing – Howest
Interview met Paul Van Den Bosch, 4 december 2024